Pendekatan Ijtihad Kontemporari Dr. Yūsuf al-Qaraḍāwī

  • Mohd Khir Johari Abas Akademi Pengajian Islam Kontemporari, Universiti Teknologi MARA (UiTM), Cawangan Negeri Sembilan, Kampus Kuala Pilah, 72000 Kuala Pilah, Negeri Sembilan, Malaysia.
  • Muhammad Firdaus Abdul Manaf Akademi Pengajian Islam Kontemporari, Universiti Teknologi MARA (UiTM), Cawangan Negeri Sembilan, Kampus Kuala Pilah, 72000 Kuala Pilah, Negeri Sembilan, Malaysia.
  • Mohd Kamel Mat Salleh Akademi Pengajian Islam Kontemporari, Universiti Teknologi MARA (UiTM), Cawangan Negeri Sembilan, Kampus Kuala Pilah, 72000 Kuala Pilah, Negeri Sembilan, Malaysia.
Keywords: Ijtihad kontemporari, Yūsuf al-Qaraḍāwī, Pembaharuan hukum Islam

Abstract

Perkembangan pesat dunia moden telah mencetuskan pelbagai persoalan hukum Islam kontemporari yang semakin rumit dan mencabar. Shaykh Dr. Yūsuf al-Qaraḍāwī, antara ulama yang telah menyumbang kepada pengembangan metodologi ijtihad kontemporari menerusi penggabungan prinsip-prinsip syariah dengan realiti semasa. Kajian ini bertujuan menganalisis pendekatan ijtihad kontemporari al-Qaraḍāwī yang merangkumi prinsip, kriteria, aplikasi serta implikasinya. Menerusi reka bentuk analisis kandungan kualitatif, kajian ini meneliti karya-karya utama al-Qaraḍāwī serta sumber-sumber sekunder yang relevan. Dapatan menunjukkan bahawa kerangka ijtihad al-Qaraḍāwī dibina atas kriteria al-ḍarūriyyāt, al-ḥājiyyāt dan al-taḥsīniyyāt. Dari segi prinsip pula, al-Qaraḍāwī menekankan kebebasan daripada fanatik mazhab, mengutamakan konsep al-taysīr, menggunakan komunikasi yang difahami, fokus kepada kemanfaatan, konsep kesederhanaan dan fungsi ijtihad sebagai panduan. Pendekatan ijtihad ini diaplikasi menerusi tiga bentuk ijtihad iaitu al-intiqā'ī (tarjīḥ), al-inshā'ī (ijtihad kreatif) dan gabungan kedua-duanya. Kajian ini menyerlahkan sumbangan al-Qaraḍāwī dalam mengharmonikan kekuatan tradisi syariah dengan keperluan inovasi, ke arah menjana kerangka ijtihad yang lebih dinamik dan responsif terhadap tuntutan zaman.

Downloads

Download data is not yet available.

References

Ab Rahman, M. F., Abdullah Thaidi, H. Á., & Ab Rahman, A. (2020). Cabaran institusi fatwa di Malaysia dalam menghadapi revolusi industri 4.0. Seminar Antarabangsa Islam Dan Sains (SAIS), 421–447. https://oarep.usim.edu.my/entities/publication/0c4b010e-e4c0-4251-912f-a3b2f6040cc0

Al-Qaraḍāwī. (1996a). Al-ijtihâd fî al-syarî’ah al-Islâmiyyah ma’ nadzarât tahlîliyyah fî al-ijtihâd al-mu’âshir. Dar al-Qalam.

Al-Qaraḍāwī, Y. (1973). Fiqh al-zakāh dirāsah muqāranah li-aḥkāmihā wa-falsafatihā fī daw’ al-Qur’ān wa-al-Sunnah. Muʾassasah al-Risālah.

Al-Qaraḍāwī, Y. (1988). Al-fatwā bayna al-inḍibāṭ wa-al-tasayyub. Dar al-Sohwah.

Al-Qaraḍāwī, Y. (1992). Ghayr al-muslimīn fī al-mujtamaʿ al-Islāmī. Maktabah Wahbah.

Al-Qaraḍāwī, Y. (1993). Min hady al-Islām fatāwā mu’āṣirah. Maktaba al-Islamīy.

Al-Qaraḍāwī, Y. (1994). Fī fiqh al-awlawiyyāt: dirāsah jadīdah fī dawʾ al-Qurʾān wa al-Sunnah. Muʾassasah al-Risālah.

Al-Qaraḍāwī, Y. (1996b). Shar’iyyah al-’amaliyyāt al-istishhādiyyah fī Filasṭīn al-muḥtallah. Al-Mujtamak Majallah Al-Muslimin Hawla Al-Alam, 1204, 34–35. https://mugtama.com

Al-Qaraḍāwī, Y. (1997a). Al-halāl wa-al-harām fī al-Islām. Maktabah Wahbah Li At-Tabaah wa an-Nasyr.

Al-Qaraḍāwī, Y. (1997b). Min fiqh al-dawlah fī al-Islām. Dar al-Shouruk.

Al-Qaraḍāwī, Y. (2001a). Fatāwā al-Mar’ah al-Muslimah. Muʾassasah al-Risālah.

Al-Qaraḍāwī, Y. (2001b). Fī fiqh al-aqalliyyāt al-muslimah. Dar al-Shouruk.

Al-Qaraḍāwī, Y. (2005). Jarīmah al-riddah wa-’uqūbah al-murtadd fī daw’ al-Qur’ān wa-al-Sunnah. Maktabah Wahbah.

Al-Qaraḍāwī, Y. (2008a). Al-usrah kamā yurīduhā al-Islām. Maktabah Wahbah.

Al-Qaraḍāwī, Y. (2008b). Dirāsah fī fiqh maqāṣid al-sharī’ah. Dar al-Shouruk.

Al-Qaraḍāwī, Y. (2008c). Ḥukm al-mashrūbāt allatī taḥtawī ’alā nisbah min al-kuḥūl. Alqardawi.Net. https://www.al-qaradawi.net/node/2146

Al-Qaraḍāwī, Y. (2009a). Fiqh al-Jihād. Maktabah Wahbah.

Al-Qaraḍāwī, Y. (2009b). Fiqh al-wasaṭiyyah al-islāmiyyah wa al-tajdīd. Dar al-Shouruk.

Al-Qaraḍāwī, Y. (2009c). Qirā’ah fī wāqi’ al-ummah fī al-fatrah al-akhīrah. Maktabah Wahbah.

Al-Qaraḍāwī, Y. (2011). Al-Qarḍāwī yuftī bi-qatl al-Qadhdhāfī al-mal’ūn. Qardawi.Net. https://www.al-qaradawi.net/node/1399

Al-Qaraḍāwī, Y. (2013). Al-sharī’ah wa-al-hayāh. Al-Jazeera. https://www.aljazeera.net

Al-Shawkānī, M. ibn ʿAlī ibn M. ibn ʿAbdillāh. (1994). Irshād al-fuḥūl ilā taḥqīq al-haqq min ʿilm al-uṣūl. Dār al-Kutub al-’Ilmiyyah.

Al-Wadi’i, A. al-R. M. (2005). Iskāt al-kalb al-ʿawī: Yūsuf ibn ʿAbd Allāh al-Qaraḍāwī. Dar al-Athār.

Asni, A., L. Diab, A., Kartini, K., & Kamarudddin, K. (2022). The urgency of transdisciplinary approaches in contemporary islamic law studies. KnE Social Sciences, 2022, 615–622. https://doi.org/10.18502/kss.v7i8.10779

Azman, A. R., & Afaf, S. (2020). Institusi zakat Dalam Mendepani Wabak Covid-19 di Malaysia: Isu dan Cadangan Garis Panduan. Journal of Fatwa Management and Research, 22(2), 113–131. https://oarep.usim.edu.my/entities/publication/ffc2e442-1786-4471-9a6e-ed074c81b479

Baroudi, S. E. (2014). Sheikh Yusuf Qaradawi on international relations: the discourse of a leading islamist scholar (1926-). Middle Eastern Studies, 50(1), 2–26. https://doi.org/10.1080/00263206.2013.849693

El-Wereny, M. (2018). Reichweite und instqumente islamrechtlicher normenfindung in der moderne: Yūsuf al-Qaraḍāwīs iǧtihād-konzept. Die Welt Des Islams, 58(1), 65–100. https://doi.org/10.1163/15700607-00581p03

Graf, B. (2019). Yusuf al-Qaradawi. In J. L. Esposito & E. A.-D. Shahin (Eds.), Key islamic political thinkers (pp. 57–74). Open University Press. https://doi.org/10.4324/9780367272067-4

Hasibuan, R. A., Khalida, A., Efendi, & Rais, Z. (2023). Metode ijtihad kontemporer versi Yusuf Qordhawi. Kariman: Jurnal Pendidikan Keislaman, 11(1), 119–144. https://doi.org/10.52185/kariman.v11i1.258

Helfont, S. (2010). Islam and islamism today: the case of Yusuf al-Qaradawi. Foreign Policy Research Institute, January, 1–4. https://www.fpri.org/article/2010/01/islam-and-islamism-today-the-case-of-yusuf-al-qaradawi/

Kausar, S., Leghari, A. R., & Soomro, A. S. (2024). Analysis of the islamic law and its compatibility with artificial intelligence as a emerging challenge of the modern world. Annals of Human and Social Sciences, 5(I). https://doi.org/10.35484/ahss.2024(5-i)10

Man, S. (2022). Fiqh semasa : konsep dan aplikasinya. Jabatan Agama Islam Negeri Selangor, 31. https://www.jais.gov.my/wp-content/uploads/2023/12/ARTIKEL-FIQH-SEMASA_new.pdf

Mazuki, S. A., Mustafa, M. F., & Md Reshad, H. F. (2022). Aplikasi fiqh al-awlawiyyāt dalam pemfatwaan: sorotan isu perubatan terpilih. BITARA International Journal of Civilizational Studies and Human Sciences, 5(3), 122–136.

Mohd Safian, Y. H. (2016). The contribution of Yusuf Qaradawi to the development of fiqh. Electronic Journal of Islamic and Middle Eastern Law, 4, 45–53. https://www.zora.uzh.ch/handle/20.500.14742/119946

Mukhetdinov, D. V. (2018). Yusuf ql-qaradawi’s contribution to contemporary islamic discourse. Islam in the Modern World, 14(3), 57–72. https://doi.org/10.22311/2074-1529-2018-14-3-57-72

Mun’im, Z. (2021). Peran kaidah fikih dalam aktualisasi hukum islam: studi fatwa Yūsuf al-Qaraḍāwī tentang fiqh al-aqalliyāt. Al-Manahij: Jurnal Kajian Hukum Islam, 15(1), 151–172. https://doi.org/10.24090/mnh.v15i1.4546

Musa, A. R. (2007). Al-radd ʿalā al-qaraḍāwī wa al-juday. Al-Athāriyyah li al-Turāth.

Nadiya. (2022). Al-ijtihâd al-maqâsidȋ ’inda Yūsuf al-Qaradawi fȋ fiqh al-aqalliyyât. Universitas Islam Negeri Syarif Hidayatullah.

Saiin, A. (2021). Methodological and applicative ijtihad Yusuf Al-Qardhawi in solving contemporary issues. Tasamuh: Jurnal Studi Islam, 13(2), 249–274. https://doi.org/10.47945/tasamuh.v13i2.416

Shaham, R. (2018). The role of maṣlaḥa in Qaradawi’s legal theory. In Rethinking Islamic Legal Modernism. https://doi.org/10.1163/9789004369542_006

Siswanto, M. (2011). Pola Penalaran Yusuf Al-Qaradhawi Dalam Masalah-Masalah Kontemporer. In Universitas Islam Negeri Riau Pekanbaru. Universitas Islam Negeri Riau Pekanbaru.

Solahuddin, A. H., Kamarudin, A., & Mohd Akram, D. (2018). Kedinamikan penyampaian fatwa negeri-negeri di Malaysia: penilaian adaptasi berdasarkan “kirkpatrik model of evaluation.” MANU Jurnal Pusat Penataran Ilmu Dan Bahasa (PPIB), 27, 73–92. https://doi.org/10.51200/manu.v0i0.1312

Warren, D. H. (2014). Debating the renewal of islamic jurisprudence (tajdīd al-fiqh) school of arts. University of Manchester.

Warren, D. H., & Gilmore, C. (2014). One Nation Under God? Yusuf al-Qaradawi’s Changing Fiqh of Citizenship in The Light of the Islamic Legal Tradition. Contemporary Islam, 8(3), 217–237. https://doi.org/10.1007/s11562-013-0277-4

Published
2026-01-31
Section
Articles